Jan Paweł II - Papież Miłosierdzia                    Zdjęcie Jana Pawła II                     Papież modlący się do
            Karolina Janczy                                  - Plac Św. Piotra,                        Jezusa Miłosiernego - logo
                  (2011 r.)                            Światowy Dzień Młodzieży 2001.             Centro di Spiritualità della
                                                                                                                         Divina Misericordia 
                                                                                                                               w Rzymie

 Analiza formy artystycznej obrazu bł. Jana Pawła II – Papieża Miłosierdzia

Obraz autorstwa Karoliny Janczy przedstawia bł. Jana Pawła II w prywatnej, a zarazem ponadczasowej sytuacji modlitwy. Postać papieża całkowicie dominuje pole obrazowe, czyniąc portret monumentalnym i jednocześnie bliskim, intymnym. Kształty rozmalowane na płótnie szerokimi pociągnięciami pędzla układają się w oku widza w wyraźne bryły. Z pomocą zestawianych ze sobą plam koloru artystka odważnie rzeźbi formy światłem i pozwala mu grać na powierzchni farby. Dzięki temu kształty w obrazie nie są sztywne, lecz rozedrgane, zmieniające się w zależności od punktu obserwacji.

Tak czuła na działanie światła technika, właściwa dla malarstwa, niedostępna zaś dla grafiki czy ilustracji, otwarta jest na widza i jego aktywny udział w odbiorze przedstawienia. Zapewnia ona także odpowiednie funkcjonowanie obrazu w przestrzeni kościelnej, w której oglądany jest przez wiernych z rozmaitych kątów, czy z zasadniczej odległości. Wreszcie, wymagająca niezwykłej intuicji technika gwarantuje wizerunkowi nie tylko wysoką wartość artystyczną, ale i wielką siłę wyrazu. W oglądzie z oddali malowidło „ożywa”, dając niezwykle sugestywne wrażenie ludzkiej postaci.

W praktyce, poddanie warstwy malarskiej działaniu światła przesądza o sposobie kładzenia laserunków i kolorów. Świeżość błyszczącej w impastach farby i energiczność w jej nanoszeniu na płótno zamknięte zostają w postaci Jana Pawła II, nadając jej wewnętrznej dynamiki. Chwytane w przelotnych spojrzeniach grudki farby i plamy koloru wprawiają formy w ruch. Jednocześnie, wędrujące po powierzchni obrazu oko widza znajduje oparcie w uporządkowanej i przejrzystej kompozycji. Jej równowagę zapewniają wyraziste akcenty koloru. Szczególną rolę pełni tutaj świetlista biel równomiernie rozłożona między siwe włosy, paliusz papieski, wystające spod ornatu mankiety i obicie klęcznika. Nieziemskie niemal światło włosów przywodzi na myśl łunę aureoli, a także biel papieskiej piuski. Zmierzwione dosadną fakturą grubo kładzionej farby, podkreślają heroiczny moment głębokiej modlitwy papieża. Wyraźne akcenty bieli prowadzą też wzrok odbiorcy ku najistotniejszym partiom obrazu. Wspomniana jednoznaczna jasność włosów pomaga wydobyć i podkreślić okolice skroni, oka oraz dłonie Jana Pawła II, a więc te elementy, które skupiają w sobie największy ładunek emocjonalny. Dalej wzrok widza płynnie opada przez paliusz i mankiety ku stabilnej podstawie w białym obiciu klęcznika.

Dzięki swej czystości i jednoznaczności dominujące kolory (biel, czerwień i błękit) uzyskują wymiar heraldyczny, pozwalając na rozwinięcie kolejnej warstwy znaczeniowej w obrazie. Kolorystyka ta przypomina też oficjalny wizerunek beatyfikacyjny papieża oraz podkreśla polskość Jana Pawła II.

Najsilniej przykuwający wzrok element obrazu stanowi z pewnością twarz papieża. Malowana jest ona plamami farby i z wyraźnymi kontrastami światła. Dzięki temu nie tylko sugestywnie oddano wrażenie błyszczącej, cienkiej skóry starszego człowieka, ale przede wszystkim wzmożono autentyczność i siłę ekspresji. Dla porównania, wygładzenie twarzy jednym kolorem pozbawiłoby ją wyrazu, co więcej, stworzyłoby nierealistyczną maskę, odbierając jej życie i przenosząc w obręb obojętnej ilustracji.

Portret Jana Pawła II autorstwa krakowskiej malarki, Karoliny Janczy, jest przykładem doskonałego wykorzystania potencjału sztuki dla stworzenia wizerunku świętego. Błogosławiony Jan Paweł II staje się bliski i dostępny dla oglądających obraz wiernych, a jednocześnie świadczy z mocą o duchowej postawie, którą powinni oni kontemplować zwracając się ku wizerunkowi. Doniosłość tkwiąca w monumentalizmie kompozycji, pokora i głębokie zatopienie w modlitwie, a także cielesna słabość starszego człowieka połączona z ponadczasową siłą ducha - te wszystkie elementy udało się uchwycić w malarskim przedstawieniu bł. Jana Pawła II.